# 1. NodeJS ## 1.1 Giới thiệu `NodeJS` là một nền tảng xây dựng ứng dụng mạng, được xây dựng dựa trên `Chrome's V8 JavaScript Engine`. `NodeJS` được phát triển bởi `Ryan Dahl` vào năm 2009. `NodeJS` cho phép chúng ta sử dụng `JavaScript` để viết các ứng dụng mạng phía server. ## 1.2 Tính năng - `NodeJS` sử dụng `JavaScript` làm ngôn ngữ lập trình. - `NodeJS` sử dụng `V8 JavaScript Engine` để thực thi mã `JavaScript`. - `NodeJS` sử dụng `non-blocking`, `event-driven I/O` để xây dựng ứng dụng mạng. - `NodeJS` sử dụng `module` để tổ chức mã. - `NodeJS` có thể xử lý hàng nghìn kết nối cùng một lúc với một máy chủ duy nhất. ## 1.3 Cài đặt Để cài đặt `NodeJS`, bạn có thể tải bản cài đặt từ trang chủ của `NodeJS` tại [đây](https://nodejs.org/en/). ## 1.4. Ví dụ đơn giản về việc sử dụng NodeJS (Tạo server và router) **Tạo `router` đơn giản** > routes.js ```javascript // Tạo module rồi import vào server.js const fs = require("fs"); // Module mặc định của nodejs thì không cần thêm './' // hàm xử lý cho hàm createServer const handleRequest = (req, res) => { if (req.url === "/") { // Nếu url là / thì trả về 1 đoạn html, truy cập vào :/ để xem res.write(""); res.write("My first page"); res.write( '' ); // Tạo 1 form để gửi dữ liệu lên server, khi ấn send thì route sẽ là /message và method là POST res.write(""); return res.end(); // Kết thúc response, tránh việc chạy tiếp các câu lệnh dưới (gây lỗi). (Trả về HTML) } const method = req.method; // Lấy method của request (GET, POST, PUT, DELETE, ...) if (req.url === "/message" && method === "POST") { // Nếu url là /message và method là POST thì xử lý dữ liệu const body = []; req.on("data", (chunk) => { // Lắng nghe sự kiện data, khi có dữ liệu gửi lên thì thực thi hàm callback console.log(chunk); body.push(chunk); // Thêm dữ liệu vào mảng body }); return req.on("end", () => { // Lắng nghe sự kiện end, khi dữ liệu gửi lên hết thì thực thi hàm callback const bodyParse = Buffer.concat(body).toString(); // Gộp các phần tử trong mảng body thành 1 chuỗi và chuyển thành string console.log(bodyParse); // In ra dữ liệu gửi lên const message = bodyParse.split("=")[1]; // Tách chuỗi theo dấu = và lấy phần tử thứ 2 fs.writeFile("message.txt", message, (err) => { // Ghi dữ liệu vào file message.txt res.statusCode = 302; // Set status code là 302 (redirect code) res.setHeader("Location", "/"); // Set header Location là / res.end(); // Kết thúc response }); }); } res.setHeader("Content-Type", "text/html"); // setHeader là phương thức để set header cho response, ở đây ta set header là Content-Type và value là text/html (Content-Type là kiểu dữ liệu trả về) res.write(""); // write là phương thức để ghi dữ liệu vào response, ở đây ta ghi dữ liệu là 1 đoạn html res.write("My first page"); // Tiếp tục ghi dữ liệu vào response res.write("

Hello from my Node.js Server!

"); // Tiếp tục ghi dữ liệu vào response res.write(""); // Tiếp tục ghi dữ liệu vào response res.end(); // end là phương thức để kết thúc response, nếu không có thì server sẽ không biết khi nào dữ liệu gửi đi là hết // Sau res,end() thì không được gọi thêm bất kỳ phương thức nào khác (Trả về HTML) }; const printLine = (string) => { console.log(string); }; /// Xuất module dưới dạng là các Object(truyền vào các hàm cần export) // Nếu chỉ muốn export 1 module => (module.export = handleRequest) // Nếu muốn export nhiều hàm, thì truyền key với value vào Object, khi import từ file khác ta chỉ cần truy cập vào từng key /* module.exports = { handle: handleRequest, print: printLine } */ // Hoặc ngắn hơn exports.handle = handleRequest; exports.print = printLine; ``` **Tạo `server` đơn giản** > server.js ```javascript // Cú pháp nhập module const http = require("http"); // Module http để tạo server const route = require("./routes"); // Trong NodeJS, nhập module tự tạo thì phải thêm './' và không cần thêm '.js', từ khoá tạo tuỳ thích, nó là 1 object (Module routes.js đã tạo ở trên) route.print("Hello World"); // Gọi thuộc tính print của Object route vừa import từ file routes const server = http.createServer(route.handle); // Truyền thuộc tính handle của Object route vừa import từ file routes // Mặc định sẽ là http.createServer((req, res) => {}), nhưng ta đã tạo 1 module riêng để xử lý request và response ở trong routes.js server.listen(3000); ``` ## 1.5. Cấu trúc của `route handle` trong `NodeJS` Trong NodeJS có các khái niệm như `Middleware`, `Router` tương tự như `Controller` có 3 thành phần chính: - `Request` (`req`): Đại diện cho `request` gửi đến server. Nó bao gồm các thuộc tín có thể truy cập như: + `req.body`: Dữ liệu gửi lên server từ phía client. + `req.params`: Các tham số truyền vào từ `url`. + `req.query`: Các tham số truyền vào từ `query string`. + `req.cookies`: Các `cookie` gửi kèm theo `request`. + `req.session`: Các `session` gửi kèm theo `request`. + `req.headers`: Các `header` gửi kèm theo `request`. - `Response` (`res`): Đại diện cho `response` trả về từ server. Nó bao gồm các phương thức để trả về dữ liệu cho client như: + `res.send()`: Trả về dữ liệu cho client. + `res.json()`: Trả về dữ liệu dạng `json` cho client. + `res.render()`: Trả về `view` cho client. + `res.redirect()`: Chuyển hướng client đến một `url` khác. + `res.cookie()`: Trả về `cookie` cho client. + `res.session()`: Trả về `session` cho client. - `Next` (`next`): Đại diện cho hàm tiếp theo trong chuỗi `middleware`. Nó được sử dụng để chuyển hướng `request` sang `middleware` tiếp theo bằng cách gọi hàm `next()`. # 2. NPM Package ## 2.1 Giới thiệu `NPM` là một công cụ quản lý gói cho `NodeJS`. `NPM` cho phép chúng ta tải về các gói mã nguồn mở từ `NPM Registry` và quản lý các gói đó trong ứng dụng của mình. ## 2.2 Cài đặt `NPM` được cài đặt kèm theo `NodeJS`. Bạn có thể kiểm tra phiên bản của `NPM` bằng cách mở `Command Prompt` và chạy lệnh sau: ```bash npm -v ``` ## 2.3 Sử dụng Để sử dụng `NPM`, bạn có thể sử dụng các lệnh sau: - `npm init`: Tạo một file `package.json` mới. - `npm install `: Cài đặt một gói từ `NPM Registry`. - `npm install`: Cài đặt tất cả các gói trong file `package.json`. - `npm install --save`: Cài đặt một gói và lưu nó vào `dependencies` trong file `package.json`. Đây là các gói cần thiết để chạy ứng dụng. - `npm install --save-dev`: Cài đặt một gói và lưu nó vào `devDependencies` trong file `package.json`. Đây là các gói chỉ dùng khi phát triển ứng dụng, sau khi ứng dụng được triển khai thì không cần đến chúng. - `npm uninstall `: Gỡ cài đặt một gói. - `npm update `: Cập nhật một gói. - `npm update`: Cập nhật tất cả các gói. - `npm search `: Tìm kiếm một gói trong `NPM Registry`. - `npm clean install`: Xóa toàn bộ thư mục `node_modules` và cài đặt lại các gói. - `npm run `: Chạy một `script` trong file `package.json`. - `npm list`: Liệt kê tất cả các gói đã cài đặt. ## 2.4. Một số gói phổ biến dành cho NodeJS - `express`: Framework phổ biến nhất cho NodeJS. (Dùng để tạo server, thay cho cách tạo server bằng http.createServer) - `nodemon`: Gói giúp tự động khởi động lại server khi có thay đổi trong mã nguồn. Không cần phải khởi động lại server bằng tay. - `body-parser`: Gói giúp xử lý dữ liệu gửi lên từ client. (Dùng để xử lý dữ liệu gửi lên từ form, ajax, ...) Chúng ta không cần phải xử lý dữ liệu gửi lên từ client bằng cách thủ công nữa (JSON.parse, ...) - `bcryptjs`: Gói giúp mã hóa mật khẩu. (Dùng để mã hóa mật khẩu) - `cookie-parser`: Gói giúp xử lý cookie trong NodeJS. (Dùng để xử lý cookie trong NodeJS) - `cors`: Gói giúp xử lý `CORS` trong NodeJS. (Dùng để xử lý `CORS` trong NodeJS) - `connect-flash`: Gói giúp hiển thị thông báo flash. (Dùng để hiển thị thông báo flash) - `compression`: Gói giúp nén dữ liệu. (Dùng để nén dữ liệu trước khi gửi về client) - `connect-mongodb-session`: Gói giúp lưu session vào MongoDB. (Dùng để lưu session vào MongoDB) - `csrf`: Gói giúp bảo vệ ứng dụng khỏi `CSRF`. (Dùng để bảo vệ ứng dụng khỏi `CSRF`) - `dotenv`: Gói giúp quản lý biến môi trường. (Dùng để quản lý biến môi trường) - `ejs`, `handlebars`, `pug`: Gói giúp tạo `view` trong ứng dụng NodeJS. (`view engine`) theo mô hình `MVC`. - `express-session`: Gói giúp quản lý session trong ứng dụng NodeJS. - `express-validator`: Gói giúp kiểm tra dữ liệu gửi lên từ client. - `jsonwebtoken`: Gói giúp tạo và xác thực `JWT`. - `helmet`: Gói giúp bảo vệ header của ứng dụng NodeJS - `mongodb`: Gói giúp kết nối với MongoDB. - `mongoose`: Gói giúp tương tác với MongoDB dễ dàng hơn. - `morgan`: Gói giúp ghi log trong ứng dụng NodeJS. - `multer`: Gói giúp xử lý file upload trong ứng dụng NodeJS. - `mysql2`, `pg`: Gói giúp kết nối với MySQL, PostgreSQL. - `nodemailer`: Gói giúp gửi email trong ứng dụng NodeJS. - `pdfkit`: Gói giúp tạo file PDF trong ứng dụng NodeJS. - `sequelize`: Gói giúp tương tác với cơ sở dữ liệu dễ dàng hơn. - `socket.io`: Gói giúp tạo ứng dụng real-time ở phía server. - `socket.io-client`: Gói giúp tạo ứng dụng real-time ở phía client. - `swagger-ui-express`: Gói giúp tạo API document trong ứng dụng NodeJS. - `swagger-autogen`: Gói giúp tạo API document tự động trong ứng dụng NodeJS. - `uuid`: Gói giúp tạo `UUID`. # 3. ExpressJS ## 3.1 Giới thiệu `ExpressJS` là một `framework` phổ biến cho `NodeJS`. `ExpressJS` giúp chúng ta xây dựng ứng dụng mạng phía server một cách dễ dàng và nhanh chóng. ## 3.2 Cài đặt Để cài đặt `ExpressJS` và các `package` phụ trợ, bạn có thể sử dụng lệnh sau: ```bash npm install express body-parser ``` ## 3.3 Sử dụng ExpressJS Để sử dụng `ExpressJS`, chúng ta nhìn qua luồng hoạt động cơ bản của `ExpressJS`: 1. Tạo các `controller` để xử lý các `request` từ `client`. Trả về `response` là 1 `view` hoặc `data JSON` cho `client`. 2. Tạo các `route` để xác định `URL` và `method` của `request`. `Route` sẽ gọi đến các `controller` tương ứng. 3. Tạo `server` và `listen` tại một `port` cụ thể. 4. Ngoài ra, còn có các công việc khác như thêm `404 page`, `Tạo view`, `Phân phối các tệp tĩnh`, ... ### 3.3.1. Ví dụ tạo `controller + route` đơn giản > routes/admin.js ```javascript const express = require("express"); // Nhập module express vào const route = express.Router(); // Gọi hàm Router() để tạo ra 1 route, chứa các phương thức để xử lý request, response const path = require("path"); // Nhập module path vào, dùng để xử lý đường dẫn tới file hoặc folder // Dùng path thay vì dùng string để tránh lỗi khi chuyển đổi giữa các hệ điều hành khác nhau, ví dụ: Windows dùng \ còn Linux dùng /, nếu dùng string thì khi chuyển đổi giữa các hệ điều hành sẽ bị lỗi const rootDir = path.dirname(require.main.filename); // Lấy đường dẫn tới file chạy đầu tiên (ở đây là file server.js) route.get("/add-product", (req, res) => { /* res.send( "" ); // Tạo 1 form để gửi dữ liệu lên server, khi ấn send thì route sẽ là /product và method là POST */ // res.sendFile(path.join(__dirname, "..", "views", "addProduct.html")); // Nối các đường dẫn lại với nhau, __dirname là đường dẫn tới folder hiện tại, .. là folder cha, views là folder chứa file addProduct.html (../views/addProduct.html) res.sendFile(path.join(rootDir, "views", "addProduct.html")); // rootDir là đường dẫn tới folder chứa file chạy đầu tiên (ở đây là file server.js), views là folder chứa file addProduct.html (origin/views/addProduct.html) }); route.post("/add-product", (req, res) => { console.log(req.body); // body là phương thức để lấy dữ liệu gửi lên server, ở đây ta lấy dữ liệu gửi lên server bằng phương thức POST // Để lấy ra được dữ liệu gửi lên server bằng phương thức POST thì ta phải dùng 1 middleware để xử lý dữ liệu gửi lên server, ở đây ta dùng middleware là body-parser, nó sẽ chuyển dữ liệu gửi lên server thành 1 object // [Object: null prototype] { name: 'data' } const data = JSON.parse(JSON.stringify(req.body)); // Chuyển object thành JSON, sau đó chuyển JSON thành object bỏ qua prototype console.log(data); res.redirect("/"); // Phương thức redirect() dùng để redirect tới 1 route khác, ở đây ta redirect tới route / }); module.exports = route; // Xuất route để các file khác có thể sử dụng được (route là thuộc tính của module.exports ``` > views/addProduct.html ```html Add Product

``` ### 3.3.2. Ví dụ tạo Controller + Route cho `404 page` đơn giản > routes/notFound.js ```javascript const express = require("express"); // Nhập module express vào const route = express.Router(); // Gọi hàm Router() để tạo ra 1 route, chứa các phương thức để xử lý request, response const path = require("path"); // Nhập module path vào, dùng để xử lý đường dẫn tới file hoặc folder // Dùng path thay vì dùng string để tránh lỗi khi chuyển đổi giữa các hệ điều hành khác nhau, ví dụ: Windows dùng \ còn Linux dùng /, nếu dùng string thì khi chuyển đổi giữa các hệ điều hành sẽ bị lỗi const rootDir = path.dirname(require.main.filename); // Lấy đường dẫn tới file chạy đầu tiên (ở đây là file server.js) route.get("/*", (req, res) => { // Nếu không có route nào khớp thì nó sẽ chạy middleware này // res.status(404).send("

Page not found

"); // == res.status(404).sendFile(path.join(__dirname, "..", "views", "404.html")); // // Nối các đường dẫn lại với nhau, __dirname là đường dẫn tới folder hiện tại, .. là folder cha, views là folder chứa file 404.html (../views/404.html) res.status(404).sendFile(path.join(rootDir, "views", "404.html")) // rootDir là đường dẫn tới folder chứa file chạy đầu tiên (ở đây là file server.js), views là folder chứa file 404.html (origin/views/404.html) }); // Đăng ký 1 route có path là * (path này sẽ khớp với tất cả các route), nếu không có route nào khớp thì nó sẽ chạy middleware này module.exports = route; // Xuất route để các file khác có thể sử dụng được (route là thuộc tính của module.exports) ``` > views/404.html ```html Page Not Found

PAGE NOT FOUND !!!

``` ### 3.3.3. Cấu hình đường dẫn cho các file tĩnh (css, js, img, ...) Ví dụ như trong `views` chúng ta có các file `html` có attribute `link` hoặc `script` trỏ đến các file `css`, `js`, ... thì chúng ta cần cấu hình cho `ExpressJS` biết đường dẫn tới các file đó. > Ví dụ ta đặt các file `css`, `js`, `img`, ... trong folder `public` thì ta cấu hình như sau: > server.js ```javascript const express = require("express"); // Nhập module express vào const app = express(); // gọi hàm express() để tạo ra 1 app express, chứa các phương thức để xử lý request, response const path = require("path"); // Nhập module path vào, dùng để xử lý đường dẫn tới file hoặc folder const rootDir = path.dirname(require.main.filename); // Lấy đường dẫn tới file chạy đầu tiên (ở đây là file server.js) app.use(express.static(path.join(rootDir, "public"))); // Dùng express.static() để trả về các file static (css, js, img, ...) cho client, ở đây ta trả về các file static trong folder public (origin/public) //... ``` ### 3.3.4. Tạo `server` và `listen` tại một `port` cụ thể > Lưu ý: Thứ tự của các `route` rất quan trọng, nếu không sắp xếp đúng thứ tự thì `ExpressJS` sẽ không thể xác định được `route` nào sẽ được chạy trước. (Đặc biệt Route 404 phải đặt cuối cùng để xử lý các route không tồn tại) > server.js ```javascript const express = require("express"); // Nhập module express vào const app = express(); // gọi hàm express() để tạo ra 1 app express, chứa các phương thức để xử lý request, response const bodyParser = require("body-parser"); // Nhập module body-parser vào app.use(bodyParser.urlencoded({ extended: false })); // Dùng body-parser để xử lý dữ liệu gửi lên server, ở đây ta dùng phương thức urlencoded() để xử lý dữ liệu gửi lên server, extended: false nghĩa là chỉ xử lý dữ liệu đơn giản, không xử lý dữ liệu phức tạp // Nhập module dùng để xử lý route const adminRoute = require("./Routes/admin"); const path = require("path"); // Nhập module path vào, dùng để xử lý đường dẫn tới file hoặc folder const rootDir = path.dirname(require.main.filename); // Lấy đường dẫn tới file chạy đầu tiên (ở đây là file server.js) app.use(express.static(path.join(rootDir, "public"))); // Dùng express.static() để trả về các file static (css, js, img, ...) cho client, ở đây ta trả về các file static trong folder public (origin/public) // Đăng ký route app.use("/admin", adminRoute); // Đăng ký route có path là /admin/adminRoute // Tạo 404 page (Nếu không có route nào khớp thì nó sẽ chạy middleware này), bằng cách đăng ký 1 route có path là * (path này sẽ khớp với tất cả các route) // Đặt code này ở cuối cùng vì nó sẽ chạy từ trên xuống dưới, nếu đặt ở trên thì các route phía dưới nó sẽ bị vào đây app.use(notFoundRoute); app.listen(3000); // Lắng nghe port 3000, nếu có request đến thì sẽ chạy function ở trên, nó sẽ luôn đảm bảo việc lắng nghe yêu cầu từ client ```

NodeJS: Giới thiệu về NodeJS